M

Menu

November 2020

Wat mag je snoeien?

  • Tuin winterklaar maken?
  • Snoeien hoeft nog niet
  • Bloedende bomen?
  • Deze niet snoeien
  • Als het gaat vriezen
  • Bladverliezende struiken en bomen verplanten
  • Bodem verbeteren met compost
  • Voorjaarsbollen planten en overige klusjes

Tuinkalender

Maandelijks tuintips per e-mail: Meld je aan voor de gratis tuinkalender!

 
Tuin winterklaar maken?

Vroeger werden vaak in de herfst alle vaste planten afgeknipt, maar het is beter om hiermee te wachten tot het voorjaar. Waarom? Ten eerste omdat de tuin zo ‘s winters aantrekkelijker blijft met prachtige wintersilhouetten. Ten tweede omdat blad en stengels een natuurlijke vorstbescherming vormen. En ten derde omdat het overwinteringsplaatsen en schuilplaatsen zijn voor allerlei diertjes. Laat afgevallen blad in de border dus vooral liggen (maar hark het wel van het gazon af). Planten die snel omwaaien of hinderlijke uitlopers gevormd hebben, mogen wel ingekort worden. In het voorjaar volgt dan de echte snoei.

Snoeien hoeft nog niet

Bij de meeste soorten bomen en struiken kun je het snoeien uitstellen tot maart. Bladverliezende soorten mogen wel gesnoeid worden, maar het is beter om hiermee te wachten. De tuin is zo minder kaal in de winter en biedt schuilplaatsen voor allerlei dieren.
Wil je het werk spreiden, zodat het in het voorjaar minder druk is? Bladverliezende bomen mogen gesnoeid worden, mits het niet vriest. Voor snoei van leibomen is de winter een prima periode. Laat de gesnoeide takken de hele winter op hoopjes liggen als schuilplaats voor egels en andere beestjes. Er is één bijzondere categorie die juist nu gesnoeid moet worden: de “bloedende” bomen:

Bloedende bomen

Dat klinkt als een Halloween-film, bloedende bomen. Dit zijn soorten waarbij de sapstroom al vroeg in de winter op gang komt. Daar mag juist wel de zaag in, om een horrorterm te gebruiken. Hieronder vallen alle esdoorns (Acer), druif, walnoot (Juglans), vleugelnoot (Pterocarya), haagbeuk (Carpinus, niet te verwarren met de beuk Fagus) en berk. Je mag ze nog snoeien tot eind december. Als ze daarna nog gesnoeid worden gaan de snoeivlakken ‘bloeden’ (sap verliezen), wat ze in het ergste geval niet overleven.

Deze niet snoeien

Groenblijvende struiken en bomen mogen nu niet meer gesnoeid worden. Alle groenblijvende soorten hebben het in de winter zwaar, doordat ze via de bladeren vocht blijven verdampen terwijl er via de wortels minder water opgenomen kan worden. Ook niet snoeien: fruitbomen van het geslacht Prunus (pruim, kers, perzik, nectarine, amandel) vanwege de verhoogde kans op een ziekte. Voorjaarsbloeiende struiken worden pas na de bloei gesnoeid, omdat anders de bloemknoppen weggeknipt worden. Lastige materie? In december en maart zijn er weer snoeicursussen, waarin je leert hoe je de verschillende soorten bomen en struiken moet snoeien.

Als het gaat vriezen

’s Nachts kan het al vriezen, en vorstgevoelige planten hebben dan extra bescherming nodig. Groenblijvende planten hebben het ’s winters zwaarder dan bladverliezende, vanwege de verdamping via de bladeren.
Potten die kapot kunnen vriezen moeten nu binnen gezet worden. Tip: Bekleed de pot aan de binnenkant met noppenfolie. Dit vormt een onzichtbare isolatielaag. 

Struiken kun je inpakken met vliesdoek of jute, lagere planten kunnen afgedekt worden met afgevallen blad of coniferentakken. Haal het weg zodra het kan, zodat de plant voldoende licht en zuurstof krijgt.
Een stamroos kun je zo beschermen: Snoei de takken terug tot ongeveer 30 cm van het oculatiepunt (waar de takken uit de onderstam komen). Trek een donkere plastic zak over de kroon, vul deze met stro, en bind hem dicht. Doe dit pas als het langere tijd meer dan 5 graden vriest, en haal alles weg zodra de temperatuur weer stijgt.

Bladverliezende struiken en bomen verplanten

Bladverliezende bomen en struiken kunnen tussen november en april geplant of verplant worden, mits de grond niet bevroren is. Begin met het terugsnoeien van een derde van de takken. Bij jonge exemplaren kun je de kluit ruim uitgraven en herplanten. Voor oudere exemplaren is het beter dit in fasen te doen: eerst rondom de wortels afsteken, en pas het volgend jaar verplaatsen. In de tussentijd hebben de wortels dan nieuwe haarwortels aangemaakt, zodat de boom of struik beter zal aanslaan. Groenblijvende struiken mogen niet ‘s winters verplaatst worden.

vliegenzwam
Bodem verbeteren met compost

Jaarlijks een laag compost aanbrengen in de borders is heel goed voor de bodemstructuur. Tuinier je op zandgrond? Dan is het najaar het beste moment hiervoor. Op kleigrond kun je dit beter in het voorjaar doen. Afgevallen blad veroorzaakt kale plekken in het gazon en kan beter verwijderd worden. Laat afgevallen blad in de borders lekker liggen. Het wordt vanzelf compost én het beschermt de planten tegen vorst.

Voorjaarsbollen planten

Ook deze maand kunnen nog bloembollen geplant worden, zolang de grond niet bevroren is. Probeer behalve de bekende sneeuwklokjes, krokussen, narcissen en tulpen eens een minder bekende soort als sneeuwroem (Chionodoxa) of kievitsbloem (Fritillaria).

Overige klusjes

Lange uitlopers van klimop, blauwe regen of klimrozen kun je tot de helft inkorten, maar bewaar het echte snoeiwerk tot het voorjaar. Nu is ook een goed moment om wat onderhoudsklussen te doen, zoals het behandelen van tuinmeubilair, het schoonmaken en oliën van gereedschap, kranen aftappen en de vijverpomp vorstvrij opslaan.